ನೆನಪಿನಂಗಳ: ವಿಶ್ವ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ದಿನ – ನೋವಿನಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯವರೆಗೆ ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯ ಪಯಣ

ಲೇಖನ: ಡಾ | ಲಿಖಿತ್ ಗೌಡ ಎನ್ ಎಂ

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲ, ಅದು ಮಾನವನ ನೋವು, ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ನಿಶ್ಶಬ್ದ ಸಂವಾದ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೋಗಿಯೂ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡೇ ಬರುತ್ತಾನೆ—ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ಶರೀರದ ನೋವಿನ ಕಥೆ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದ ಕಥೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ಉತ್ತರ ಸಿಗದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕಥೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿ ಇದೆ—ಅವರು ಗುಣಮುಖರಾಗಬೇಕೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದು. ಈ ಬಯಕೆಯೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸದಾ ಚೇತನವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂತಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಅನುಭವ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಗಳ ನಡುವೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪಥವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪದ್ಧತಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ.

ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತು ಶುರುವಾದಾಗಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು “ಸಕ್ಕರೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ” ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು “ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ” ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎರಡು ಅತಿರೇಕಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪ ಅಡಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಅದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು, ಹಾಗೂ ಅದರ ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಗಳ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹುಸಿವಿಜ್ಞಾನದ ( Pseudosciences ) ನಂತಹ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಂಬುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೋಗಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಇವೆ. ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ವಿಷಕಾರಿ ಮಿಶ್ರಣಗಳು, ಮತ್ತು ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು “ಚಿಕಿತ್ಸೆ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪಶ್ಚಾತ್ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯನು ತನ್ನದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು ಶುರು ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗವಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಬಂಡಾಯ.

ಈ ಬಂಡಾಯದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ Dr. Christian Friedrich Samuel Hahnemann ಅವರನ್ನು “ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ . ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯದ ನೈತಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ. “ರೋಗಿಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದೇ ವೈದ್ಯನ ಕರ್ತವ್ಯ, ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅವರು ಎತ್ತಿದರು.

ಸಿಂಕೋನ ಬರ್ಕ್ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನೀಯ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಚಿಂತನೆ ಇದೆ. ಹನಿಮನ್ ರವರು ಸ್ವತಹ ತಾವೇ ಸಿಂಕೋನ ಬರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಅದರ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಯ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸುವಷ್ಟು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. “Similia Similibus Curentur” ಎಂಬ ಈ ತತ್ವವು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾಕ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಹೊಸ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಯ ತತ್ವದ ಮೂಲ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ತನ್ನನ್ನು “ಆಲೋಪಥಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ” ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅದು ವಿಶ್ವದ “ಅವಶ್ಯಕತೆ”ಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಅಂದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಮಿತಿಗಳು ಒಂದು ಹೊಸ ದಾರಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದು ಅಪೂರ್ಣ.

ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಬಲವೇ ಅದರ “ರೋಗಿ-ಕೇಂದ್ರಿತ” ದೃಷ್ಟಿಕೋನ. ಇಂದಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಆಧಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ, ರೋಗಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಇದನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ “ಒಂದು ರೋಗ — ಒಂದು ಔಷಧಿ” ಎಂಬ ಸರಳ ಸಮೀಕರಣ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ “ಒಂದು ರೋಗಿ — ಒಂದು ಔಷಧಿ” ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಇದೆ.

ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ರೋಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ರೋಗವನ್ನು ಕೇವಲ ಶರೀರದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ರೋಗಿಯ ಮನಸ್ಸು, ಅವನ ಭಾವನೆಗಳು, ಅವನ ಭಯಗಳು, ಅವನ ಜೀವನಶೈಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ರೋಗಿಗೆ ತಲೆನೋವು ಇದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಆಲೋಪಥಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ತಲೆನೋವಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಔಷಧಿಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯಲ್ಲಿ, ಆ ತಲೆನೋವು ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗುತ್ತದೆ, ರೋಗಿಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ “ರೋಗ”ಕ್ಕಿಂತ “ರೋಗಿ”ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ.

ಇದು ಕೇಳಲು ಸುಲಭವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೋಗಿಯೂ ವಿಭಿನ್ನ. ಹೀಗಾಗಿ, ಒಂದೇ ರೋಗಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಔಷಧಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಕಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅನುಭವ, ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರೋಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅದರ ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಧಾನ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಔಷಧಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆ. ಆದರೆ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ದ್ರವೀಕರಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಲುಗಾಡಿಸಿ (succussion) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ “ಶಕ್ತಿ”( Medicinal Power ) ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯ ನಂಬಿಕೆ. ಇದೇ ಅಂಶವು ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಜ್ಞಾನ ಸಮುದಾಯದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ. “ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರಳವಾಗಿಯೇ ಕೇಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ನೀಡುವ ಉತ್ತರ “ಶಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂಬುದು. ಆದರೆ ಈ ವಿವರಣೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಾಗಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಸದಾ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ, ಈ ಚರ್ಚೆಗಳ ನಡುವೆಯೇ, ಅನೇಕ ರೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದವು, ಅಲರ್ಜಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸುಧಾರಿಸಿದವು, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು—ಇಂತಹ ಅನುಭವಗಳು ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯ ಬೆಂಬಲಕರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಜ್ಞಾನವು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ; ಅನುಭವವು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ನಿಂತಿದೆ.

ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. AYUSH ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಇದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು “ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ಚರ್ಮದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲರ್ಜಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

COVID-19 ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. “Arsenicum Album 30” ಎಂಬ ಔಷಧಿಯನ್ನು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಕೆಲವರು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಸ್ಪಷ್ಟ—ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಎಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಕೂಡ ಆ ಹುಡುಕಾಟದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.

ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ, ಅತಿ ದ್ರವೀಕರಣದ ವಿವಾದ, ಪ್ಲಾಸಿಬೊ ಪರಿಣಾಮದ ಪ್ರಶ್ನೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಗಂಭೀರವಾದ ವಿಚಾರಗಳು. ಆದರೆ, ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರಾರು ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೋಗಿಗಳು ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದೂ ವಾಸ್ತವ.ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮತೋಲನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಅಗತ್ಯ. ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ; ಅದನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸ್ವತಹ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಔಷಧವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ನಂತರ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಒಳಿತು. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಎರಡನ್ನೂ ಸಮನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಇಂದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಂದು ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ—ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಮೆಡಿಸಿನ್. ಅಂದರೆ, ವಿವಿಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ. ಇಲ್ಲಿ ಆಲೋಪಥಿ, ಆಯುರ್ವೇದ, ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ರೋಗಿಯ ಹಿತವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಯಾವ ಪದ್ಧತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವೋ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯನಾಗಿ, ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಲಿಯುವುದಲ್ಲ; ಅದು ರೋಗಿಯನ್ನು ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು. ರೋಗಿಯ ಮಾತು ಕೇಳುವುದು, ಅವನ ಅನುಭವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಮಾನವೀಯ ಮುಖವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನಾವು ರೋಗವನ್ನು ಬೇಗ ಗುಣಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ರೋಗವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮುಖ್ಯ. ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಇದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ನಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ—“ರೋಗಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ರೋಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಬೇಡಿ.”

ಏಪ್ರಿಲ್ 10ನ್ನು ವಿಶ್ವ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ದಿನ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಮಿಯೋಪತಿಯ ಜನನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ Dr. Christian Friedrich Samuel Hahnemann ರವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ವೈಭವದಿಂದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಭವಿಷ್ಯ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಖಚಿತ—ಮಾನವನ ನೋವು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ವಿಧಾನವೂ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಕೂಡ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು.ಕೊನೆಗೆ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಸರಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಅದು ಎಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ, ಯಾರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂಬುದು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ನಿಜವಾದ ಪಯಣ.

ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೋಗಿಯೂ ಒಂದು ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ—“ನಾನು ಗುಣಮುಖವಾಗುತ್ತೇನೆ” ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ. ಆ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಯೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಕೂಡ ಆ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ. ಅದು ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿರಲಿ, ತತ್ತ್ವವಾಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಅನುಭವವಾಗಿರಲಿ—ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯ ಹುಡುಕಾಟದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.